Braki zębowe – konsekwencje i metody uzupełnienia
Brak nawet jednego zęba uruchamia zmiany w całym łuku zębowym: sąsiednie zęby zaczynają się przechylać, a ząb przeciwstawny wysuwa się w pustą przestrzeń. Dlatego decyzja o uzupełnieniu braku jest przede wszystkim decyzją o tym, ile będzie kosztować jej odłożenie. Poniżej porównanie trzech metod i konsekwencje zwłoki.
Co się dzieje, gdy brakuje zęba
W pierwszym roku
Kość w miejscu usuniętego zęba zanika najszybciej właśnie wtedy. Wyrostek zębodołowy istnieje po to, by utrzymywać zęby. Pozbawiony bodźca, jakim jest obciążanie podczas żucia, stopniowo się wchłania.
To ma bezpośrednią konsekwencję finansową: im dłużej zwlekamy, tym większe prawdopodobieństwo, że przed wszczepieniem implantu konieczna będzie odbudowa kości, a to koszt 3 500–5 500 zł ponad cenę samego zabiegu.
W kolejnych latach
- Sąsiednie zęby przechylają się w stronę luki, tracąc prawidłowy kontakt.
- Ząb przeciwstawny wysuwa się z zębodołu w pustą przestrzeń, ponieważ nie ma go co zatrzymać.
- Pojawiają się przeciążenia pozostałych zębów, które przejmują pracę brakującego, a więc szybciej się ścierają i częściej pękają.
- Zaburza się zgryz, co bywa źródłem dolegliwości stawów skroniowo-żuchwowych, bólów głowy i napięcia mięśni twarzy.
- Powstają miejsca trudne do oczyszczenia, sprzyjające próchnicy i chorobom przyzębia.
- Przy licznych brakach zmieniają się rysy twarzy: zapadają się policzki, skraca odległość między nosem a brodą, pogłębiają zmarszczki wokół ust.
- Gorsze rozdrabnianie pokarmu obciąża układ pokarmowy.
Najważniejsza konsekwencja praktyczna: po kilku latach przechylone zęby i wysunięty ząb przeciwstawny zmniejszają przestrzeń dostępną na uzupełnienie. Odbudowa wymaga wtedy dodatkowo leczenia ortodontycznego albo skrócenia zęba przeciwstawnego. To samo miejsce, które dziś da się uzupełnić jedną koroną, za pięć lat wymaga leczenia złożonego.
Trzy metody: porównanie
| Kryterium | Implant + korona | Most protetyczny | Proteza |
|---|---|---|---|
| Szlifowanie zdrowych zębów | Nie | Tak (2 filary) | Nie lub klamry |
| Zapobiega zanikowi kości | Tak | Nie | Nie |
| Czas leczenia | 4–8 miesięcy | 2–3 tygodnie | 2–4 tygodnie |
| Komfort | Jak własny ząb | Wysoki | Ograniczony |
| Trwałość | Kilkanaście lat i dłużej | Zwykle 10–15 lat | Wymaga podścielania |
| Zabieg chirurgiczny | Tak | Nie | Nie |
| Koszt (1 brakujący ząb) | od ok. 6 100 zł | od ok. 5 400 zł | od 1 500 zł |
Kiedy implant
Gdy zależy na zachowaniu sąsiednich zębów i na zatrzymaniu zaniku kości. To jedyna metoda przenosząca obciążenie na kość, a więc jedyna, która utrzymuje wyrostek zębodołowy w funkcji. Szczegóły: implanty zębów.
Kiedy most
Gdy zęby sąsiednie i tak wymagają koron, na przykład mają rozległe wypełnienia lub są po leczeniu kanałowym. Wtedy „koszt" szlifowania znika, bo i tak byłoby ono konieczne. Most sprawdza się też przy przeciwwskazaniach do zabiegu chirurgicznego i gdy zależy na szybkim efekcie. Szczegóły: protetyka.
Kiedy proteza
Przy licznych brakach lub bezzębiu, gdy odbudowa każdego zęba osobno byłaby nieproporcjonalnie kosztowna, a także jako rozwiązanie tymczasowe na czas gojenia po ekstrakcjach. Rozwiązaniem pośrednim jest proteza stabilizowana na implantach: mniej implantów niż przy odbudowie każdego zęba, a stabilność nieporównywalnie większa niż przy protezie osiadającej.
Odbudowa całego łuku
Przy bezzębiu nie trzeba wszczepiać implantu w miejsce każdego zęba. Cały łuk można oprzeć na 4–6 implantach, na których osadza się most.
Zalety: mniejsza liczba zabiegów, niższy łączny koszt niż przy odbudowie każdego zęba osobno oraz stabilność nieporównywalna z protezą ruchomą.
Ograniczenia, o których warto wiedzieć: uszkodzenie jednego implantu obciąża całą konstrukcję, higiena pod mostem wymaga wprawy, a metoda wymaga odpowiednich warunków kostnych. Szczegóły omawiamy na stronie implantologii.
Czego nie robić
- Nie zwlekać „aż zacznie przeszkadzać". Brak zęba bocznego nie przeszkadza w wyglądzie, więc bywa odkładany latami, a to właśnie w tym czasie zachodzą zmiany, które podnoszą koszt późniejszej odbudowy.
- Nie przyzwyczajać się do żucia jedną stroną. To prowadzi do przeciążenia i asymetrii pracy mięśni.
- Nie zakładać, że skoro nie boli, to nie ma problemu. Zanik kości i przechylanie zębów przebiegają bezboleśnie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy trzeba uzupełniać brak zęba, którego nie widać?
Tak. Zęby boczne przenoszą największe obciążenia podczas żucia, a ich brak powoduje przechylanie się sąsiednich zębów, wysuwanie zęba przeciwstawnego i zanik kości, niezależnie od tego, czy braku widać przy uśmiechu.
Implant czy most: co wybrać?
Implant, jeśli zależy na zachowaniu sąsiednich zębów i zatrzymaniu zaniku kości. Most, jeśli zęby sąsiednie i tak wymagają koron, przy przeciwwskazaniach do zabiegu chirurgicznego lub gdy zależy na szybkim efekcie.
Ile czasu można zwlekać z uzupełnieniem braku?
Im krócej, tym lepiej. Kość zanika najszybciej w pierwszym roku po utracie zęba, a po kilku latach przechylone zęby zmniejszają przestrzeń na uzupełnienie, co często wymusza dodatkowe leczenie ortodontyczne lub odbudowę kości.
Ile kosztuje uzupełnienie jednego brakującego zęba?
Implant z koroną to koszt od około 6 100 zł, most oparty na dwóch zębach filarowych od około 5 400 zł, a proteza częściowa od 1 500 zł. Przy konieczności odbudowy kości koszt implantacji rośnie.
Czy brak zębów wpływa na wygląd twarzy?
Przy licznych brakach tak. Zanik kości wyrostka zębodołowego powoduje zapadanie się policzków, skrócenie odległości między nosem a brodą oraz pogłębienie zmarszczek wokół ust.
Nie wiesz, którą metodę wybrać?
Podczas konsultacji oceniamy stan kości, zębów sąsiednich i zgryzu, a następnie przedstawiamy wszystkie możliwe rozwiązania z kosztami i konsekwencjami każdego z nich, łącznie z opcją, której sami nie zalecamy, jeśli pacjent chce ją rozważyć.
MPdental Gabinet Stomatologiczny
Al. Zjednoczenia 1 lok. 225, Warszawa Bielany (546 m od metra Stare Bielany)
Telefon: 881 41 41 41 · pon.–pt. 9:00–20:00, sob. 9:00–15:00