Paradontoza – objawy, leczenie i krwawiące dziąsła

Krwawienie dziąseł podczas mycia zębów nie jest normą. To objaw stanu zapalnego. Dobra wiadomość: w większości przypadków jest to zapalenie samych dziąseł, które przy poprawnej higienie cofa się całkowicie w 1–2 tygodnie. Zła: jeśli proces objął już głębsze tkanki, mówimy o chorobie przyzębia, której nie da się cofnąć. Można ją jedynie zatrzymać.

Poniżej wyjaśniamy, jak odróżnić jedno od drugiego i co zrobić w najbliższych dwóch tygodniach.

Dlaczego dziąsła krwawią

Bezpośrednią przyczyną jest niemal zawsze płytka nazębna zalegająca na granicy zęba i dziąsła. Bakterie w niej zawarte wywołują reakcję zapalną: dziąsło staje się przekrwione, obrzęknięte i tak delikatne, że pęka przy najlżejszym dotknięciu szczoteczki.

Stąd bierze się najczęstszy i najbardziej szkodliwy odruch pacjenta: „skoro krwawi, będę omijać to miejsce". Efekt jest odwrotny do zamierzonego: płytka zalega jeszcze dłużej, zapalenie się nasila, a krwawienie rośnie. W większości przypadków dziąsła przestają krwawić właśnie wtedy, gdy zacznie się je czyścić dokładniej, a nie oszczędzać.

Zapalenie dziąseł czy paradontoza: kluczowa różnica

To rozróżnienie decyduje o wszystkim, bo jedno jest w pełni odwracalne, a drugie nie.

	Zapalenie dziąseł (gingivitis)	Zapalenie przyzębia (paradontoza)
Co obejmuje	Wyłącznie dziąsło	Dziąsło, ozębną i kość
Kieszonki przyzębne	Brak	Obecne i pogłębiające się
Utrata kości	Nie występuje	Postępuje
Ruchomość zębów	Nie	W zaawansowanym stadium tak
Odwracalność	Pełna	Nieodwracalna: można ją zatrzymać
Leczenie	Higienizacja + poprawa techniki mycia	Leczenie specjalistyczne, kontrole do końca życia

Czego nie da się ocenić samodzielnie: tego, czy proces objął już kość. Rozstrzyga o tym pomiar głębokości kieszonek przyzębnych sondą oraz zdjęcie RTG. Z zewnątrz obie sytuacje wyglądają identycznie: czerwone, krwawiące dziąsło.

Dlatego czas ma tu znaczenie większe niż w niemal każdej innej dziedzinie stomatologii. Krwawiące dziąsła zgłoszone wcześnie to zwykle problem do rozwiązania w kilka wizyt. Te same objawy ignorowane latami oznaczają rozchwiane zęby i konieczność ich usunięcia, przy czym same zęby są wtedy zupełnie zdrowe. To nie próchnica je niszczy, lecz utrata podłoża.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Wczesne: etap odwracalny

Krew na szczoteczce lub nici dentystycznej.
Zaczerwienienie i obrzęk dziąseł.
Dziąsła tkliwe przy dotknięciu.
Nieprzyjemny zapach z ust mimo mycia zębów.

Zaawansowane: proces objął już głębsze tkanki

Zęby wydają się dłuższe: to cofające się dziąsło odsłania szyjki.
Nadwrażliwość na zimno i dotyk w okolicy szyjek.
Pojawiły się szpary między zębami, których wcześniej nie było.
Zęby zmieniły ustawienie lub „uciekają" do przodu.
Ruchomość zębów.
Ropna wydzielina spod dziąsła przy ucisku.
Ropnie przyzębne: bolesne obrzęki nawracające w tym samym miejscu.

Najtrudniejszy element tej choroby: przez lata przebiega bezboleśnie. Ból pojawia się dopiero na etapie, gdy możliwości leczenia są już ograniczone. Krwawienie, objaw pozornie błahy, jest w praktyce jedynym wczesnym sygnałem, jaki dostajemy.

Plan na najbliższe 14 dni

Jeśli krwawienie pojawiło się niedawno i nie towarzyszą mu objawy zaawansowane, warto zacząć od tego:

Nie omijaj krwawiących miejsc. Myj je dokładnie, ale delikatnie: miękką szczoteczką, ruchem wymiatającym od dziąsła w stronę korony zęba.
Dwa razy dziennie, po dwie minuty. Ze szczególną uwagą na granicę zęba i dziąsła. To tam zalega płytka wywołująca zapalenie.
Zacznij czyścić przestrzenie międzyzębowe nitką lub szczoteczkami międzyzębowymi. To element o największym znaczeniu: szczoteczka nie dociera do przestrzeni między zębami, a właśnie tam zapalenie zwykle się zaczyna.
Zmień szczoteczkę na miękką, jeśli używasz twardej. Twarde włosie nie czyści lepiej. Uszkadza dziąsło.
Nie stosuj płynów z chlorheksydyną dłużej niż 10–14 dni bez zalecenia lekarza. Przy dłuższym stosowaniu przebarwiają zęby i zaburzają florę bakteryjną jamy ustnej.
Ogranicz palenie: u palaczy dziąsła krwawią mniej mimo zaawansowanej choroby, ponieważ nikotyna obkurcza naczynia. To maskuje objaw i opóźnia rozpoznanie.

Czego się spodziewać: w pierwszych dniach krwawienie może się nasilić. To normalne przy czyszczeniu miejsc dotąd pomijanych. Przy zapaleniu dziąseł ustępuje zwykle w ciągu 7–14 dni. Jeśli po dwóch tygodniach konsekwentnej higieny krwawienie się utrzymuje, to sygnał, że sama higiena nie wystarczy.

Kiedy sama higiena to za mało

Domowa higiena nie usunie kamienia nazębnego, który już powstał, a zwłaszcza kamienia poddziąsłowego, zalegającego w kieszonkach przyzębnych. To on podtrzymuje zapalenie niezależnie od tego, jak starannie myje się zęby.

Umów wizytę, jeśli:

krwawienie utrzymuje się po 2 tygodniach poprawnej higieny,
widzisz żółte lub brązowe złogi przy dziąśle,
wystąpił którykolwiek z objawów zaawansowanych z listy powyżej,
w rodzinie występowała paradontoza,
chorujesz na cukrzycę, o czym niżej.

Co obejmuje diagnostyka i jak wygląda leczenie: leczenie przyzębia. Jeśli problemem jest głównie kamień: higienizacja.

Co jeszcze wpływa na krwawienie dziąseł

Palenie tytoniu

Jeden z najsilniejszych czynników ryzyka. Działa podstępnie: nikotyna obkurcza naczynia krwionośne, więc dziąsła palaczy krwawią mniej, mimo że choroba postępuje szybciej. Objaw ostrzegawczy zostaje wyłączony, a chorobę wykrywa się później i w gorszym stadium.

Cukrzyca

Zależność działa w obie strony. Niewyrównana cukrzyca nasila zapalenie przyzębia, a nieleczone zapalenie przyzębia utrudnia kontrolę poziomu glukozy. Leczenie dziąseł u osoby z cukrzycą jest więc elementem leczenia choroby podstawowej, a nie sprawą wyłącznie stomatologiczną. Warto poinformować nas o rozpoznaniu.

Ciąża

Zmiany hormonalne zwiększają reaktywność dziąseł. Krwawienie w ciąży jest częste i zwykle nasila się w drugim trymestrze. Nie należy go jednak lekceważyć ani odkładać leczenia „na po porodzie". Higienizacja i leczenie stanów zapalnych są w ciąży bezpieczne i zalecane; odracza się wyłącznie zabiegi planowe i estetyczne.

Leki

Niektóre grupy leków (między innymi część preparatów stosowanych w nadciśnieniu, padaczce oraz leki immunosupresyjne) mogą powodować przerost dziąseł, co utrudnia higienę i sprzyja zapaleniu. Leki przeciwzakrzepowe nasilają samo krwawienie. Nie odstawiaj ich samodzielnie. Poinformuj o nich lekarza podczas wizyty.

Niedobory i inne przyczyny

Niedobór witaminy C osłabia naczynia krwionośne dziąseł. Krwawienie bywa też objawem chorób ogólnoustrojowych, w tym zaburzeń krzepnięcia, dlatego krwawienie nasilone, samoistne lub obejmujące całą jamę ustną wymaga diagnostyki wykraczającej poza stomatologię.

Nieprawidłowo dopasowane uzupełnienia

Źle przylegająca proteza, korona z nawisającym brzegiem czy wypełnienie wystające ponad zarys zęba tworzą miejsce, którego nie da się oczyścić. Zapalenie utrzymuje się wtedy mimo dobrej higieny, dopóki nie usunie się przyczyny.

Czy paradontozę da się wyleczyć?

Odpowiadamy uczciwie: nie da się jej cofnąć, ale można ją skutecznie zatrzymać.

Celem leczenia jest usunięcie przyczyny zapalenia i zahamowanie dalszego zaniku kości. Kość utracona wcześniej zwykle nie odbuduje się samoistnie, choć w wybranych przypadkach możliwe są zabiegi regeneracyjne.

Powodzenie zależy w największym stopniu od pacjenta. Nawet najlepiej wykonany zabieg nie da trwałego efektu bez codziennego czyszczenia przestrzeni międzyzębowych i regularnych wizyt kontrolnych co 3–6 miesięcy. To choroba przewlekła i nawrotowa: leczy się ją do końca życia, tak jak nadciśnienie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy krwawiące dziąsła to zawsze paradontoza?

Nie. Najczęściej jest to zapalenie samych dziąseł, które przy poprawnej higienie cofa się całkowicie w 1–2 tygodnie. O tym, czy proces objął głębsze tkanki, rozstrzyga pomiar głębokości kieszonek przyzębnych i zdjęcie RTG.

Czy przestać myć krwawiące dziąsła?

Nie, to najczęstszy i najbardziej szkodliwy odruch. Omijanie krwawiących miejsc powoduje dalsze zaleganie płytki i nasilenie zapalenia. Należy myć je dokładnie, ale delikatnie, miękką szczoteczką.

Po ilu dniach powinno ustąpić krwawienie dziąseł?

Przy zapaleniu dziąseł zwykle w ciągu 7–14 dni konsekwentnej higieny obejmującej czyszczenie przestrzeni międzyzębowych. Utrzymywanie się krwawienia po dwóch tygodniach oznacza, że sama higiena domowa nie wystarczy.

Czy krwawienie dziąseł w ciąży jest normalne?

Jest częste ze względu na zmiany hormonalne zwiększające reaktywność dziąseł i zwykle nasila się w drugim trymestrze. Nie należy go jednak lekceważyć. Higienizacja i leczenie stanów zapalnych są w ciąży bezpieczne i zalecane.

Czy paradontozę można wyleczyć?

Nie da się jej cofnąć, ale można ją skutecznie zatrzymać. Utracona kość zwykle nie odbuduje się samoistnie. To choroba przewlekła wymagająca stałych kontroli co 3–6 miesięcy.

Dlaczego dziąsła krwawią mimo mycia zębów?

Najczęściej dlatego, że mycie nie obejmuje przestrzeni międzyzębowych, gdzie zapalenie zwykle się zaczyna, albo dlatego, że powstał już kamień poddziąsłowy, którego szczoteczka nie usunie. Przyczyną może być też źle dopasowana proteza lub korona z nawisającym brzegiem.

Czy płyn do płukania wyleczy krwawiące dziąsła?

Płyn może wspomóc leczenie, ale nie zastąpi mechanicznego usuwania płytki szczoteczką i nitką. Płynów z chlorheksydyną nie stosuje się dłużej niż 10–14 dni bez zalecenia lekarza, ponieważ przebarwiają zęby.

Krwawienie nie ustępuje?

Podczas konsultacji mierzymy głębokość kieszonek przyzębnych, oceniamy stan kości na zdjęciu RTG i ustalamy, czy mamy do czynienia z odwracalnym zapaleniem dziąseł, czy z chorobą przyzębia. To badanie rozstrzyga, czy wystarczy higienizacja, czy potrzebne jest leczenie specjalistyczne.

MPdental Gabinet Stomatologiczny
Al. Zjednoczenia 1 lok. 225, Warszawa Bielany (546 m od metra Stare Bielany)
Telefon: 881 41 41 41 · pon.–pt. 9:00–20:00, sob. 9:00–15:00

Leczenie przyzębia Higienizacja Umów wizytę

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.